Nieuws

Wasplaats voor opvang van spoelwater met gewasbeschermingsmiddelen

Wasplaats voor opvang van spoelwater met gewasbeschermingsmiddelen

15/05/2011

 

 

Twee akkerbouwers uit de omgeving van Steenbergen hebben op hun erf, bij wijze van proef, een wasplaats aangelegd waar ze het spoelwater opvangen dat vrijkomt bij het schoonmaken van hun spuitmachine voor gewasbeschermingsmiddelen. Vroeger verdween het vervuilde spoelwater in de sloot. Het waterschap Brabantse Delta is blij met de twee pioniers die zo hun sloot schoon houden. De praktijkproef zorgt ervoor dat de milieumaatregel beter aansluit op de bedrijfsvoering. Het schoonmaken van de spuitmachine op de wasplaats blijkt zelfs bedrijfsmatige voordelen blijkt te hebben.

 


"Zeer leerzaam om samen met het waterschap Brabantse Delta uit te vinden hoe wij kunnen voorkomen dat bij het afspoelen van onze spuitmachine voor gewasbeschermingsmiddelen vervuild water in de sloot terecht komt," zo vertelt Peter de Jager. De Jager is akkerbouwer in De Heen bij Steenbergen. Hij doet voor het tweede jaar mee aan een proef met een speciaal op zijn erf aangelegde wasplaats waar hij zijn spuitmachine kan schoonmaken. Het vervuilde water wordt er opgevangen en afgevoerd naar zijn mesttank. Eens in de zoveel tijd leegt hij die tank en rijdt hij het opgevangen spoelwater met zijn mestwagen uit over zijn akkers. De Jager begrijpt dat het waterschap af wil van het lozen van spoelwater. De praktijkproef haalt de scherpe kantjes af van de milieumaatregel. "We hebben samen iets bedacht dat we nu in de praktijk uitproberen en daar waar nodig verbeteren. Anders had het waterschap ons een of andere milieumaatregel opgelegd waarvan je maar moet zien of die werkt." Of zijn wasplaats een goede optie is, kan De Jager nog niet zeggen. Dit is het tweede seizoen dat hij het spoelwater opvangt en uitrijdt. In het spuitseizoen van maart tot juli rijdt hij dagelijks van het land naar zijn wasplaats. "Voorheen maakten we de spuitmachine op het land schoon en reden we nog een keer extra uit voor het spoelwater. Maar als het land nat is, trekt de machine opnieuw diepe sporen. Nu rijden we met het spoelwater terug naar het erf en hoeven dus niet opnieuw het land op”. De wasplaats is voor De Jager dus niet alleen een milieumaatregel.

 

Spoelwater verdampt in plantenbak
Vlakbij in Nieuw-Vossemeer, doet akkerbouwer Ryan van Oorschot ook mee aan het proefproject. Ook hij heeft sinds vorig jaar een wasplaats op zijn erf voor het schoonmaken van zijn spuitmachine. Anders dan De Jager rijdt hij echter het opgevangen spoelwater niet uit op het land, maar zuivert hij het water met een speciaal voor dit doel ontwikkelde biofilter. Deze filter bestaat uit meerdere bakken gevuld met stro, potgrond, kokos en zwarte grond. Het vervuilde spoelwater percoleert door deze bakken en wordt zo biologisch gezuiverd. Als laatste stap wordt het water naar een plantenbak geleid. Daar nemen de planten het gezuiverde water helemaal op zodat er niets meer van het spoelwater overblijft. Van Oorschot zit nog wel met een klein probleem. "Ik hou meer spoelwater over dan ik op dit moment met de biofilter kan verwerken."

 

Wat werkt het beste
Zowel De Jager en Van Oorschot zijn tevreden over het verloop van de proef. "Er ontstaat wederzijds begrip", aldus De Jager."De proef zorgt ervoor dat we in goed overleg met het waterschap samen kijken wat het beste werkt." Ook Van Oorschot doet graag mee aan de proef. "Bij mij is het nieuwsgierigheid. Ik wil niet afwachten tot er een milieumaatregel wordt opgelegd. Ik heb nu al deze biofilter en die kost me niets."
Toch laten beide akkerbouwers doorschemeren dat de aanleg van de wasplaats en de watertanks duur zijn. Op de vraag of ze de door hun beproefde opvang aan collega's adviseren, komt een aarzelend antwoord. Voor Van Oorschot moet de biofilter eerst nog bewijzen dat die goed werkt en in het geval van De Jager geldt dat een akkerbouwer wel zelf over een mestwagen moet beschikken.

 

Schoon slootwater in 2015
Het waterschap is er door de Europese Unie aan gehouden dat het slootwater in 2015 - met uitstel tot uiterlijk 2027 - schoner moet zijn. Met name gewasbeschermingsmiddelen en meststoffen overschrijden op een aantal plaatsen in West-Brabant de normen voor het oppervlaktewater. Het gaat om zeer lage concentraties maar voor het waterschap is het belangrijk omdat bepaalde waterplanten en vissen niet goed kunnen gedijen. Het zijn juist deze waterplanten en vissen die bepalend zijn voor de waterkwaliteit en waar Brussel het waterschap op afrekent. René Rijken die bij het waterschap Brabantse Delta het proefproject met het afspoelwater begeleid, is blij met de pionierende akkerbouwers. "We hebben al veel verontreiniging van de sloten kunnen voorkomen door teeltvrije zones langs de sloten. Veel spuitmachines zijn inmiddels uitgerust met speciale driftdoppen die veel preciezer op de planten spuiten. Nu zijn we toe aan de aanpak van het spoelwater", zo licht Rijken toe.

 

Maatregel die landbouwer het beste past
De proef met de wasplaatsen maakt deel uit van het Europees Interreg-project Interactief Waterbeheer waarbinnen landbouwers, waterschappen en provincies in Zuid-Nederland en Vlaanderen samen nieuwe manieren uitproberen om de waterkwaliteit in boerensloten te kunnen verbeteren. Zo proberen andere agrariërs uit of het op nog andere manieren mogelijk is hun spoelwater op te vangen. Een zo’n manier is een speciale osmosezak waar het water langzaam uit kan lopen en de verontreiniging in de zak achterblijft. Verder wordt een nieuw ontwikkelde douche-installatie beproefd die op het land kan worden gebruikt. Rijken: "Door de agrariërs zelf aan het werk te laten met het opvangen van het spoelwater, bereiken we veel meer dan maatregelen wettelijk voor te schrijven. We proberen alle opties uit zodat we straks een lijst van opties hebben waar agrariërs zelf uit kunnen kiezen. Ze kunnen dan zelf kijken welke optie het beste bij hun bedrijfssituatie past." Eind dit jaar moet die lijst klaar zijn.