Nieuws

Voordelen van peilgestuurde drainage worden onderzocht in Zeeland

Voordelen van peilgestuurde drainage worden onderzocht in Zeeland

10/06/2011 - Interactief Waterbeheer

Drainage kan worden omschreven als het versneld afvoeren van overtollig grondwater door het aanleggen van greppels of buizen. Een goede ontwatering is voor de landbouw immers van cruciaal belang. Maar deze drainage heeft ook bepaalde nadelen. Daarom wordt in Nederland nu onderzoek gedaan naar de waterkwaliteitseffecten van een samengestelde peilgestuurde drainage. Het onderzoek in Colijnsplaat valt onder het Europees programma Interactief Waterbeheer.

 

Het onderzoeksproject Samengestelde Peilgestuurde Drainage in opdracht van het Nederlandse ministerie van VROM wordt uitgevoerd door de Provincie Zeeland, het waterschap Brabantse Delta en het waterschap Peel en Maasvallei. Het heeft betrekking op de provincies Limburg, Noord-Brabant en Zeeland. In die laatste provincie werd een proefveld aangelegd op de Rusthoeve in Colijnsplaat. Het is de bedoeling kennis en ervaring op te doen over de invloed van samengestelde peilgestuurde drainage in landbouwgronden op de hydrologische werking en de uitspoeling van stikstof en fosfaat.

 

Uitgebreide proefopstelling
Een te snelle afvoer van water kan in periodes met zware neerslag stroomafwaarts heel wat wateroverlast veroorzaken. In droge periodes kan een te sterke ontwatering van landbouwpercelen dan weer leiden tot opbrengstverlies en de verdroging van aangrenzende natuurgebieden. Een lagere grondwaterstand heeft ook negatieve gevolgen voor de waterkwaliteit doordat de uitspoeling van stikstof toeneemt. Verwacht wordt dat het systeem van samengestelde peilgestuurde drainage hiervoor een oplossing kan bieden.

 

In Colijnsplaat werd een uitgebreide proefopstelling met vier plots in duplo aangelegd: twee met peilgestuurde drainage op de gangbare diepte en twee met een diepe drainage. Telkens wordt één plot op grondwaterpeil gehouden, terwijl in het andere plot het grondwaterpeil wordt opgezet. Voor ieder plot worden de effecten dan bemeten: de hydrologische effecten in het perceel, de invloed op de nutriëntenhuishouding, de verschillen in uitspoeling en de effecten op de groei en opbrengst van de gewassen. Ook de herkomst van de nutriënten wordt opgevolgd: zijn ze het gevolg van de bemesting of van het omhoog komen van zout grondwater?

 

Hoe werkt peilgestuurde drainage?
Bij het systeem van peilgestuurde drainage monden de drains niet direct in de sloot uit, maar in een verzameldrain. Deze leidt naar een verzamelput waarin het peil regelbaar is. De drains zijn ook vaak dieper aangelegd en er wordt een hoger waterpeil gehanteerd dan bij de conventionele drainages. Een groot voordeel is dat er minder sloten nodig zijn. Door het hogere peil wordt het water ook beter vastgehouden. Omgekeerd is het peil ook makkelijker te verlagen, zodat de boeren in het voorjaar sneller op het land kunnen. Ook wat de waterkwaliteit betreft zijn er positieve effecten. Het hogere waterpeil vermindert de uitspoeling van stikstof door afbraak van nitraat. Waarschijnlijk wordt ook de fosfaatuitspoeling beperkt.

 

Naast de veldproeven zijn er ook enkele praktijkbedrijven waar het systeem al is ingevoerd. Ook zij worden continu gevolgd, zodat de praktijkervaringen kunnen worden meegenomen in het onderzoek. Via nieuwsbrieven, themadagen en studiebijeenkomsten worden de bevindingen doorgespeeld naar onderzoekers, overheden, landbouwers en drainagebedrijven. Alles wijst er nu al op dat peilgestuurde drainage een veelbelovend systeem is.