Projecten

InWa glastuinbouw

Reductie nutriëntenlozing in de glastuinbouw

Doelstelling
Waterkwaliteit verbeteren door de reductie en/of de behandeling van spuiwater en terugspoelwater in de glastuinbouw.

Uitvoering
Binnen het project Reductie nutriëntenlozing worden glastuinders geadviseerd het drainwater zo veel als mogelijk te recirculeren en op die manier de hoeveelheid spuiwater te reduceren. Hiervoor wordt advies gegeven over het gebruik van goed gietwater (met weinig zouten) en over verschillende ontsmettingstechnieken om het water opnieuw te kunnen hergebruiken als gietwater.

Daarnaast worden de glastuinders aangespoord het overtollige spuiwater en terugspoelwater afzonderlijk op te vangen en te stockeren. Vervolgens moet er een keuze gemaakt worden om het spuiwater te hergebruiken als bemesting op cultuurgrond of om het te zuiveren tot een loosbare waterkwaliteit.

Achtergrond
In de glastuinbouw wordt veel water bespaard door het gebruik van recirculatiesystemen. Een bijkomend voordeel van dergelijke systemen is dat de in het water gebrachte meststoffen, nutriënten zoals stikstof (tot 20-30%) en fosfaat,  niet via het afvalwater naar het milieu worden afgevoerd maar optimaal worden aangewend voor de groei van de gewassen.

Echter door het hergebruiken van drainwater stijgt de zoutconcentratie in het recirculatiewater langzaam aan totdat voor de gewassen een kritische concentratie wordt bereikt. Op dat moment is het drainwater niet meer geschikt als gietwater en moet een deel worden gespuid.

Grote variaties in tijdstip en samenstelling
De hoeveelheid spui die in een gemiddeld Vlaams glastuinbouwbedrijf vrijkomt, wordt geschat op 30-50 m³/ha/jaar. Het aantal keren dat gespuid wordt is erg bedrijfsspecifiek en kan variëren van 1 maal per week  - met piekmomenten gedurende een korte periode in de zomer -  tot 1 maal per jaar.

De samenstelling van spuiwater kan ook sterk variëren. Globaal genomen bevat spui weinig of geen organische materiaal (CZV: 25-50 mg/l), zwevende en bezinkbare stoffen. Afhankelijk van de teelt, het uitgangswater, het seizoen en de gebruikte
voedingssamenstelling kan spui wel een hoge concentratie aan nutriënten bevatten:
- stikstof: 330-440 mg/l
- fosfor: 20-95 mg/l en
- zouten: geleidbaarheid tot 3200 μS/cm

Hergebruik van spuiwater
Op dit moment wordt nog veel spuiwater rechtstreeks geloosd in oppervlaktewater. Dit leidt vaak tot nutriëntpieken. Het ALT-demonstratieproject Restdrain in de glastuinbouw concludeerde in 2004 dat het spuiwater kan worden opgevangen en aangewend worden als bemesting op cultuurgrond.

Een tweede belangrijke nutriënten-reststroom op glastuinbouwbedrijven ontstaat tijdens terugspoelen van zandfilters. Deze terugspoeling bevat vaak een grote anorganische fractie die zich tijdens het werkingsproces op de zandkorrels heeft vastgezet en tijdens de spoeling wordt losgemaakt. Deze reststroom wordt eveneens vaak rechtstreeks afgevoerd naar de dichtstbijzijnde waterloop, hetgeen vaak leidt tot nutriëntenpieken.

Zuivering van sanitair afvalwater
Glastuinbouwbedrijven verbruiken ook veel water voor sanitaire toepassingen, ondermeer voor het personeel. Hierdoor wordt er een afvalwaterstroom gecreëerd die bij voorkeur gezuiverd wordt alvorens te lozen op het oppervlaktewater. Ook deze lozingen zijn in het InWa-project betrokken.

Economisch haalbare zuiveringsystemen voor reststromen
In overleg met de Nederlandse collega's wordt er gezocht naar alternatieven ter behandeling van deze reststromen en zullen een aantal technieken geïmplementeerd en uitgetest worden op een aantal glastuinbouwbedrijven.

Partners en betrokkenen
Boerenbond Belgie

Links:
www.innovatiesteunpunt.be

Contact:
Project Reductie nutriëntenlozing in de glastuinbouw:
- Boerenbond, Innovatiesteunpunt voor land- en tuinbouw, Griet Janssen, T (0032) 494 71 25 54
griet.janssen@innovatiesteunpunt.be

Het Interreg IVa-project Interactief Waterbeheer is een Vlaams-Nederlands programma dat bestaat uit een twintigtal waterprojecten gericht op innovatieve oplossingen voor het voorkomen van overstroming, watertekort en watervervuiling.
Meer informatie:
www.interactiefwaterbeheer.eu