Projecten

InWa inrichting blauw ruimte

Inrichting valleigebied Viersels Gebroekt langs Tappelbeek en Kleine Beek

Doelstelling
Het realiseren van een natuurlijk overstromingsgebied in het Viersels Gebroekt met verhoging van de bestaande natuurwaarden en de waterbergingscapaciteit.

Uitvoering
De herinrichting bestaat uit vier onderdelen:
- verbindingen maken tussen de Klein Beek met een visvijver die dan kan dienen als vispaaiplaats;
- het uitgraven van een dichtgeslibde oude tak van de Klein Beek voor het verkrijgen van een geleidelijke gradiënt van water naar land en dus een aantrekkelijke slibrand voor vogels;
- het deels afgraven van een slibwal en inrichten van een perceel langs de Tappelbeek zodat een geleidelijke gradiënt ontstaat van water naar land en optimale omstandigheden ontstaan voor waterberging en oevervegetaties;
- het afgraven en afschuinen van oevers van de Klein Beek met de aanleg van enkele plas-dras zones.

Achtergrond
Het Viersels Gebroekt (30 ha) ligt in de provincie Antwerpen, tussen de dorpskern van Viersel en het Netekanaal. Het maakt deel uit van het natuurgebied de Kleine Netevallei. De vereniging Natuurpunt doet het dagelijks beheer en heeft sinds 1997 een deel van het gebied in eigendom. Provincie Antwerpen beheert enkele waterlopen en investeert nu in de werken.
Samenlopen groot afstroomgebied. In d Kleine Netevallei liggen de gemeenten Zandhoven en Ranst. In deze gemeenten komen verschillende waterlopen samen met een vrij groot afstroomgebied. Het betreft hier een natuurlijke vallei waar sommige woningen en infrastructuur regelmatig te kampen hebben met wateroverlast. Direct stroomopwaarts van deze zone met wateroverlast heeft Natuurpunt vzw al heel veel gronden in eigendom/beheer in het Viersels Gebroekt. Uit een ecologische studie blijkt dat de Tappelbeek en Klein Beek hier zeer sterke potenties hebben en er diverse ingrepen mogelijk zijn die enerzijds de natuurwaarden zullen versterken in het valleigebied en anderzijds ook extra ruimte voor water zullen creëren.

Afgraven vroegere ruimingswallen
De ingrepen zullen meer ruimte voor water creëren, maar het gaat hier niet over grootschalige waterberging. Er werd geen berekening gemaakt van de noodzakelijke bergingsvolumes. Bij hoge waterpeilen zal na de inrichting de vallei sneller aangesproken kunnen worden doordat de vroegere ruimingswallen worden afgegraven en de oevers verder worden afgeschuind.
Binnen het InWa-project is ook aandacht voor de waardevolle graslanden doordat via aanpassingen van grachtjes en greppeltjes, minder stagnerend regenwater op de graslanden blijft staan. Het regenwater wordt in de grachtjes verzameld en vertraagd afgevoerd.


Slingerend door beemdlandschap
De kroon op het beheer door Natuurpunt is het 'Broekpad', een bewegwijzerd wandelpad (4,5 kilometer) dat zich door het beemdlandschap slingert, van de hoog en droog gelegen dorpskern naar het lager geleden Viersels Gebroekt.
Dankzij de variaties in zowel bodem als grondwater, biedt het natuurgebied een boeiende aanblik van broekbossen, bloemrijke graslanden, moerassen en voormalige beemden. Natuurpunt beoogt vooral een herstel van het open beemdenlandschap.
Met tal van vrijwilligers leidt de natuurvereniging het herstel in goede banen door jaarlijks de beemden te maaien. De waterbeheerders, de provincie Antwerpen en de Vlaamse Milieumaatschappij, stemmen het waterlopenbeheer zoveel mogelijk af op de doelstellingen van Natuurpunt.

Betere leefomgeving voor zeldzame diersoorten
Het InWa-project vloeit voort uit de studie Ecologische inventarisatie en visievorming van de Bollaak/Molenbeek die werd uitgevoerd in opdracht van de provincie en VMM. Dit door de Europese Habitatrichtlijn beschermde gebied, herbergt enkele bijzondere soorten zoals de rivierdonderpad en de kleine modderkruiper. De herinrichting is er op gericht de leefomgeving voor deze diersoorten te verbeteren.

Partners en betrokkenen
Provincie Antwerpen
Vereniging Natuurpunt, lokale afdeling De Wielewaal
Links:
www.provant.be
www.zandhoven.be
www.natuurpunt.be

Contact:
Project Inrichting valleigebied Viersels Gebroekt langs Tappelbeek en Kleine Beek:
- Provincie Antwerpen, Bianca Veraart, T (0032) (0) 3 240 54 57
Bianca.VERAART@admin.provant.be

Het Interreg IVa-project Interactief Waterbeheer is een Vlaams-Nederlands programma dat bestaat uit een twintigtal waterprojecten gericht op innovatieve oplossingen voor het voorkomen van overstroming, watertekort en watervervuiling.
Meer informatie:
www.interactiefwaterbeheer.eu

Filmpje
Hoe het afvissen in de Tappelbeek en Kleinbeek in zijn werk gaat, kun je zien via het filmpje op onderstaande link. Omschrijving: Leki trekt haar laarzen aan. Samen met Bianca Veraart van de dienst waterbeleid trekt ze naar de Tappelbeek en de Kleinbeek. Hier plant de provincie ingrijpende werken die de natuurlijke moeraszones en grachten zullen herstellen. Voor en na de werken worden de visbestanden gemeten om zo ook de evolutie van de waterkwaliteit te kunnen vaststellen. Dat meten gebeurt door het afvissen van een stuk van de waterloop. Hoe dat in zijn werk gaat zie je vanavond op provant.be. LINK: http://www.provant.be/podcasts/episodes/bestuur/kennismaking/tv-magazine/20091126_afvissingen.jsp